ताजा समाचार
लहानमा भव्यताका साथ १४९४ औँ मोहम्मद जयन्ती मनाइयो || प्रहरी द्वारा भन्सार छलीका सामान पक्राउ तथा मदिरा नष्ट || एक दिने अन्तर्राष्ट्रिय ट्रमा सम्बन्धि गोष्ठी सम्पन्न || वडा अध्यक्ष कपमा आयोजकको ह्याट्रिक || सिरहामा फेरी पनि ३ जना डेङ्गुका बिरामी फेला || एबी मलको लक्की ड्रमा आले लाई स्कुटर || गोल्डेन फ्युचरको ९ औ वार्षिक उत्सव सम्पन्न || वाणिज्य संघद्वारा स्वागत कार्यक्रम सम्पन्न || ‘कम्युनिष्ट सरकारमा भ्रष्टाचार मौलाउनु दुर्भाग्य’ - पुर्व मन्त्रि महेन्द्र || यामाहाको विनर लाई एक लाख पुरस्कार हस्तान्तरण || संङ्गोर द्वारा शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रम सम्पन्न || जेएस मुरारका लाई गुणस्तर सुनिश्चितता प्रत्यायन प्रमाणपत्र || ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ सफल बनाउन व्यापक प्रचार - प्रसार || द्वन्द सिर्जित अपाङ्गता भएकाको फोटो तथा कथा प्रदर्शनी || प्रदेश २ को पहिलो एबि मल संचालनमा || लहानमा डेंगु नियन्त्रणकालागि अभिमुखीकरण || लहान सुनचाँदी व्यवसाय संघको अध्यक्षमा पुनः भोरे -भोर || लहानमा फाहोर व्यवस्थापन समस्यालाई समाधान गर्न गरिएका प्रयास || यामाहाको सेफ राइडिङ साइन्स लहानमा || सिक्सर सहित एक पक्राउ || फिजियोथेरापी दिवसको अवसरमा नि:शुल्क शिविर || बजाजको म्याक्सिमा सी लहान बजारमा || रेडियो नेपालबाट निकालिएका सञ्चारकर्मीको पुनर्वहालीको माग || महिला सशक्तिकरणमा प्रदेश २ लाई अग्रपंक्तिमा राख्ने मुख्यमन्त्रिको सोच || लहानमा २ दिने वृहत नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर शुरु || एनआईसी एशियाले ल्यायो नयाँ सुपर चमत्कारिक निक्षेप योजना || क्यान सिरहाको पाँचौ अधिवेशन सम्पन्न || मुख्य मन्त्रि राउत द्वारा मुस्लिम छात्रा विद्यालयको उद्घाटन || छात्राहरुलाई पढाईमा प्रोत्साहन गर्न साइकल वितरण गरिदै || यस पालीको तीजको रमाइलो सरसफाई अभियान गरेर रमाउन प्रयास गरौ || मन्त्रि यादव द्वारा नमूना हरित सडकको उद्घाटन || लाइन्स क्लबद्वारा राहत वितरण || कर नीतिविरुद्ध लहानका व्यवसायीहरु आन्दोलित || सेवा विस्तार गर्दै सप्तऋषि अस्पताल लहान || श्रवन हत्यामा २ जनालाई आजिवन जेल सजाय || मुस्कानको वार्षिकोत्सव कार्यक्रम स्थगित || लायन्स क्लब द्वारा वर्षा पिडित लाई राहत वितरण || सिरहाका जगदेव कामतलाई एक लाखको प्रज्ञा पुरस्कार || महिला नेतृत्व विकास तालिम सम्पन्न || लहान नगरपालिकाको बजेट १ अर्ब ५१ करोड ४२ लाख सार्वजनिक ||

लोप हुँदै गएको ईनारको पानी अझै खादै मलेकपुरबासीहरु


शुभ नारायण यादव जेठ १२, २०७५

शुभ नारायण यादव - 
सप्तरी, १२ जेठ ।  संरक्षण अभावमा दुई दशक अघिसम्म पिउने पानीको प्रमुख श्रोतको रुपमा रहेका अधिकांश ईनारहरु लोप हुँदै गएको अवस्थामा सप्तरीको साबिक मलेकपुर गाबिसका स्थानीयबासीहरु अझै ईनारको पानी खाईरहेका छन ।  बर्षौअघि सो गाबिसमा बयोवृद्धहरुले निर्माण गरेको ईनारको पानी अझै स्थानीयबासीहरु खाईरहेका हुन । वि.स.२०४० सालमा स्थानीय पन्ना लाल यादवले स्थापना गरेको ईनारको पानी त्यहाँका दर्जनौ परिवारका ब्यक्तिहरु अहिले पनि सो ईनारको दुर्गन्धित पानी खाईरहेका छन ।हाल सो गाबिसमा करिब चार वटा ईनार रहेको तथा स्थानीयबासीहरु बिहान र बेलुका सो ईनारकै पानी प्रयोग गर्दै आईरहेको स्थानीय रमेश यादवले बताएका छन ।

यता प्रत्येक गाउँमा सार्वजनिक पानीको श्रोतका रुपमा रहेका ईनार समेत मरम्मत सम्भार र सरसफाई नहुँदा लोप हुन थालेका हुन् । गाउँका बासिन्दादेखि बटुवा समेतको लागि पानी पिउन सहज होस भनि स्थानीय धार्मिक स्वभावका तथा आर्थिक रुपले सम्पन्न व्यकितहरुले आफ्नै लागतमा समेत ईनार निर्माण गर्ने पौराणिक परमपरा रहे पनि अहिले तिनको संरक्षण समेत हुन नसकेको सप्तरीको बरही बिरपुर ७ निवासी ८० वर्षिय बृद्ध रुन्दी लाल यादवको कथन रहेको छ । उनका अनुसार धार्मिक दृष्टिले समेत ईनार बनाउँदा पुण्यको भागी भईने मान्यता रहेको भए पनि अहिले त्यसको संरक्षण समेत हुन नसक्नु प्रति उनले खिन्नता व्यक्त गर्दैै किशोरावस्थादेखि पानी भरेको गाउँको ईनार अहिले अस्तित्वविहिन भईसकेको छ, यो देख्दा साह्रै दुःख लाग्छ ।

आफूले पीउनेदेखि लिएर लुगा धुन र गाईवस्तु समेतलाई खुवाउन त्यतिबेला ईनारकै सहारा रहेको स्मरण गर्दै रुन्दीले अगाडी थपे अचेल त घर घरमा ट्युवेल छन्, ईनारको मतलबै राख्न छाडिसके । ईनार निर्माण गरेपछि त्यसमा निर्माणकर्ताको नाम, कुन सालमा निर्माण गरिएको हो ? त्यसको मिति समेत स्पष्ट लेख्ने चलन रहेको भए पनि अहिले ती पुराना सार्वजनिक पानीका श्रोतहरु बिलिन हुँदै गएको रम्पुरा मल्हनिया ४ का ७५ वर्षिय बिन्देश्वर यादवले बताएका छन । अहिले ग्रामिण भेगमा ट्युवेलको प्रचलन बढ्दै गएका कारण पौराणिक एवम् परम्परागत ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुँदै गएको उनको कथन छ । 

ईनारहरु प्रयोग विहिन बनेका कारण संरक्षण सम्वद्र्धनतर्फ कसैको ध्यान नपुगेकोले यस्तो दुरावस्था भएको उनले बताए । सयौंवर्ष पुराना ईनारहरुको उपयोगितामा कमी आए पछि पुरिदिने वा ऐतिहासिक संरचनाहरु नष्ट गरिदिने गरिएको छ यादव भन्छन् त्यतिबेला सिङ्गो गाउँ वस्तीका व्यक्तिहरुको एकमात्र पिउने पानीको श्रोतको रुपमा रहेका ईनारहरुमा नालाको पानी मिसाउनुका साथै फोहोर फाल्ने कन्टेनरको रुपमा प्रयोग गर्न थालिएको छ, हिन्दु धर्मावलम्वीहरुले जलदेवीको रुपमा समेत पुजा गरिने ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुनु एकदमै दुःखद हो । वैवाहिक परिधानमा बाँधिनु अघि विधि कुमरम् र सुत्केरी महिलाहरुले शुद्ध हुनका लागि ईनारमै गएर पूजा गर्ने परम्परा अहिले पनि कायम रहँदै आएको छ । 

ऐतिहासिक चिनोको रुपमा रहेका ईनारहरु मासिनु वा नष्ट गर्नु इतिहासमाथिको प्रहार भएको सप्तरीको लालापटी निवासी समाजसेवि एवं ईन्जिनियर सुर्य नारायण यादवले बताए । मानव सभ्यताको धरोहरको रुपमा रहेका ऐतिहासिक संरचनाहरु संरक्षण सम्वद्र्धनका लागि स्थानीय जनसमुदायका साथै सम्वन्धित निकायको ध्यान केन्द्रित हुनु आवश्यक रहेको उनको कथन छ ।जिल्ला विकास समिति सप्तरीको तथ्याङ्क अनुसार तीन हजार एक सय चार परिवारको पिउने पानीको मुख्य श्रोत ईनार नै रहेको छ ।

Comment Box

ईस्लाम धर्मावलम्बीहरुले ईस्लाम धर्मका अन्तिम प्रवर्तक हजरत मोहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि...

सिरहा प्रहरीले एक लाख भन्दा बढीको भन्सार छलीका सामान पक्राउ...

सडक दुर्घटनामा परि नेपालमा दिनहु ६ देखि ७ जनाले ज्यान...

सिरहाको लहानमा वडा कार्यलय ८ को आयोजना तथा एबी मल...

सिरहाको लहानमा अवस्थित राम कुमार सारडा उमा प्रसाद मुरारका अस्पतालमा...

प्रदेश २ को पहिलो र एक मात्र एबी मल सिरहा...

सिरहाको लहानमा अवस्थित लहान गोल्डेन फ्युचर एजुकेशनल एकेडमीले सफलता पुर्वक...

जिल्ला उधोग वाणिज्य संघ जिल्ला कार्य समिति सिरहा लहानले नेपाल...

पूर्व भूमिसुधार मन्त्री तथा नेकपाका केन्द्रिय सदस्य महेन्द्र पासवानले देशमा...

यामाहाको भिक्ट्री योजना अन्तर्गत एक लाख रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्ने...

सिरहाको लहानमा संङ्गोर मिथिला नेपाल द्वारा आयोजित शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रम...

सिरहाको लहानमा अवस्थित जेएस मुरारका बहुुमुखी क्याम्पसले पहिलोपटक गुणस्तर सुनिश्चितता...

सिरहाको लहानमा अवस्थित होटल दरबारको सभा हलमा ‘नेपाल भ्रमण वर्ष...

अपाङ्गता भएका द्वन्द पिडितको राष्टिय संजालको सहकार्यमा पशुपति आदर्श माविको...

सिरहाको गोलबजार ६ मा नुन देखि सुन सम्म पाउने ...

डेंगु ज्वरो सम्बन्धि सरोकारवालाहरु संग मंगलबार लहान नगरपालिकाको सभाहलमा अभिमुखीकरण...

लहान सुनचाँदी व्यवसायी संघको छैठो साधारणसभा तथा अधिवेशनले अध्यक्षमा पुनः...

लहान नगरमा बढदै गएको फाहोर व्यवस्थापन समस्यालाई समाधान गर्न गरिएको...

सिरहाको लहानमा पहिलो पटक यामाहाको सेफ राइडिङ साइन्स कार्यक्रम सम्पन्न...

सिरहा प्रहरीले रिभल्वर (सिक्सर) सहित एक जना लाई पक्राउ गरेको...

सिरहाको लहानमा फिजियोथेरापी दिवसको अवसरमा नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न भएको...

भारतीय ख्यातीप्राप्त कम्पनि बजाजले निर्माण गरेको तीनपांग्रे बजाज म्याक्सिमा सी...

सरकारी सञ्चार माध्यममा कार्यरत सञ्चाकर्मीलाई बिनाकारण जागिरबाट निकालिएकोप्रति ध्यानाकर्षण भएको...

प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’...

सिरहाको लहानमा २ दिने वृहत नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर शुरु भएको...

एनआईसी एशिया बैंकले आफ्नो २२ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा ३० विशेषतायुक्त...

दशौ बार्षिक साधारण सभाले चुनावी प्रक्रिया पुरागरि सर्व सहमतले आगामी...

मुस्लिम समुदायले आफ्नै लगानीमा मुस्लिम छात्राका लागि छुट्टै विद्यालय स्थापना...

प्रदेश २ सरकारको बेटी पढाउ, बेटी बचाऊ कार्यक्रमअन्तर्गत लहानको २...

जब दशै र छठ पूजा निश्चित तिथि र मितिमा हुन्छ...

लहान १२ र २२ मा रहेको सल्हेश फुलबारी सौन्दर्यकरण कार्यक्रम...

सिरहा नगरपालिकाको समन्वयमा लाइन्स क्लब अफ लहान सिटीले अबिरल बर्षा...

सरकारले अघि सारेको कर नीतिका विरुद्ध सिराहाका व्यापारी र व्यवसायीहरू...

सिरहाको लहानमा अवस्थित सप्तऋषि अस्पताल लहानले नयाँ आर्थिक वर्षसँगै सेवा...

सिरहाको लहान नगरपालिका– ३ स्थित रोशन कुशवाहाको आँपको बगैँचामा झुण्डिएको...

गत बुधबार देखिको अविरल वर्षा र बाढिको कारण जनजीवन अस्त...

लायन्स क्लब लहान द्वारा वर्षका कारण पिडित भएका लहान नगरपालिका...

शास्त्रीय सङ्गीतको क्षेत्रमा उल्ख्य योगदान पुर्याएर पनि गुमनामीको जीवन बिताइरहेका...

सिरहाको लहानमा महिला नेतृत्व विकास तालिम सम्पन्न भएको छ। लहान...

जिल्लाकै प्रमुख केन्द्रको रुपमा हेरिएको लहान नगरपालिकाले “हाम्रो लहान -...