ताजा समाचार
सीके राउतको पार्टीको नाम 'जनमत पार्टी' || तीन दिने विज्ञान अनुसन्धान तालिम सम्पन्न || सिरहाको लाहानमा तिन दिने विज्ञान रिसर्च तालिम शुरु || लहानमा पहिलो पटक मेरुदण्ड (ढाड) को सफल शल्यक्रिया || शिवरात्रीको अवसरमा शान्ति यात्रा र प्रवचन || ब्र्हमाकुमारी राजयोगले शान्ति यात्राको आयोजना गर्दै || खेलकुदलाई आर्थिक समृद्धीसंग जोड्नु पर्छ: मन्त्रि विश्वकर्मा || दाईजोप्रथा र वालविवाह हटाउन माईन्जनहरु द्वारा ७ बुंदे लहान घोषणापत्र || लहानमा साइकल रेस प्रतियोगिता सम्पन्न || एभरेष्ट कलेजको २० औ वार्षिक उत्सव सम्पन्न || लहानमा ब्रेक द बिट्स डान्स स्टुडियो संचालन || साहित्यकार चन्द्रशेखर लालको तेस्रो श्रद्धान्जली कार्यक्रम सम्पन्न || नेशनल लाइफ द्वारा ८ वटा मृत्युदावी भुक्तानी || सखुवानन्कारकटीमा आयोजित १० दिने झण्डा महोत्सव सम्पन्न || " लहान सांस्कृतिक कार्यक्रमको " तयारी अम्तिम चरणमा,कलाकारहरु लहान आउदै || शारदा गहना गृहको समुद्घाटन कार्यक्रम सम्पन्न || “प्रथम मिर्चैया महोत्सव–२०७५” को तयारी अन्तिम चरणमा || अनेरास्ववियु र अखिल क्रान्तिकारीले संयुक्त समिति गठन || विश्व क्यान्सर दिवस लहानमा पनि मनाइयो || लागू औषध सहित २ पक्राउ || लहानमा मेगा बैंकको उद्घाटन सम्पन्न || लहानमा अन्तराष्ट्रिय स्तरको फिटनेस कल्व संचालन || दोस्रो वडा अध्यक्ष कप २०७५ माथि आयोजकको कब्जा || आत्मनिर्भर बनाउन झण्डा महोत्सव || आर्थिक र सामाजिक उत्थानको लागि " लहान महोत्सव २०७५ " || लहानमा दोस्रो वडा अध्यक्ष कप २०७५ शुरु || सफा सुंदर पूर्व—पश्चिम राजमार्गको लागि सरसफाईमा जुटे युवाहरु || भोजपुरी नायिका अक्षरा सिंह र गायिका ज्योति मगर लहान आउदै || संविधान संसोधन नगरे जनविद्रोहमा जाने ः उपप्रधानमन्त्री यादव || सिरहाबाट सुन तस्करीको आरोपमा वडाध्यक्ष सहित ६ जना सार्वजनिक || सिरहाका शिक्षकहरु आन्दोलित,२ दिन विधालय बन्दको घोषणा || नेशनल प्यावसनको २१ औ स्थापना दिवस लहानमा पनि मनाइयो || कानून निर्माण पछि विकासले गति लिने ः उपप्रधानमन्त्री पोखरेलको तर्क || भोजपुरी स्टार ग्लोरी मोहन्ताको नाममा ठगि गरेको आरोप || बालअधिकार तथा क्षमता अभिविर्द्धि तालिम लहानमा शुरु || नि:शुल्क फिजियोथेरापी शिविर सम्पन्न || सिरहाको लहानमा स्नेह बृद्धा आश्रमको कार्यलय उद्घाटन || सिरहाको लहानमा भव्यताका साथ मेगा इभेन्ट सम्पन्न || एभरेष्ट कलेज द्वारा प्रिमियर लिगको उपाधि माथि कब्जा || लहान सिटि जेसिजको अध्यक्षमा मण्डल ||

लोप हुँदै गएको ईनारको पानी अझै खादै मलेकपुरबासीहरु


शुभ नारायण यादव जेठ १२, २०७५

शुभ नारायण यादव - 
सप्तरी, १२ जेठ ।  संरक्षण अभावमा दुई दशक अघिसम्म पिउने पानीको प्रमुख श्रोतको रुपमा रहेका अधिकांश ईनारहरु लोप हुँदै गएको अवस्थामा सप्तरीको साबिक मलेकपुर गाबिसका स्थानीयबासीहरु अझै ईनारको पानी खाईरहेका छन ।  बर्षौअघि सो गाबिसमा बयोवृद्धहरुले निर्माण गरेको ईनारको पानी अझै स्थानीयबासीहरु खाईरहेका हुन । वि.स.२०४० सालमा स्थानीय पन्ना लाल यादवले स्थापना गरेको ईनारको पानी त्यहाँका दर्जनौ परिवारका ब्यक्तिहरु अहिले पनि सो ईनारको दुर्गन्धित पानी खाईरहेका छन ।हाल सो गाबिसमा करिब चार वटा ईनार रहेको तथा स्थानीयबासीहरु बिहान र बेलुका सो ईनारकै पानी प्रयोग गर्दै आईरहेको स्थानीय रमेश यादवले बताएका छन ।

यता प्रत्येक गाउँमा सार्वजनिक पानीको श्रोतका रुपमा रहेका ईनार समेत मरम्मत सम्भार र सरसफाई नहुँदा लोप हुन थालेका हुन् । गाउँका बासिन्दादेखि बटुवा समेतको लागि पानी पिउन सहज होस भनि स्थानीय धार्मिक स्वभावका तथा आर्थिक रुपले सम्पन्न व्यकितहरुले आफ्नै लागतमा समेत ईनार निर्माण गर्ने पौराणिक परमपरा रहे पनि अहिले तिनको संरक्षण समेत हुन नसकेको सप्तरीको बरही बिरपुर ७ निवासी ८० वर्षिय बृद्ध रुन्दी लाल यादवको कथन रहेको छ । उनका अनुसार धार्मिक दृष्टिले समेत ईनार बनाउँदा पुण्यको भागी भईने मान्यता रहेको भए पनि अहिले त्यसको संरक्षण समेत हुन नसक्नु प्रति उनले खिन्नता व्यक्त गर्दैै किशोरावस्थादेखि पानी भरेको गाउँको ईनार अहिले अस्तित्वविहिन भईसकेको छ, यो देख्दा साह्रै दुःख लाग्छ ।

आफूले पीउनेदेखि लिएर लुगा धुन र गाईवस्तु समेतलाई खुवाउन त्यतिबेला ईनारकै सहारा रहेको स्मरण गर्दै रुन्दीले अगाडी थपे अचेल त घर घरमा ट्युवेल छन्, ईनारको मतलबै राख्न छाडिसके । ईनार निर्माण गरेपछि त्यसमा निर्माणकर्ताको नाम, कुन सालमा निर्माण गरिएको हो ? त्यसको मिति समेत स्पष्ट लेख्ने चलन रहेको भए पनि अहिले ती पुराना सार्वजनिक पानीका श्रोतहरु बिलिन हुँदै गएको रम्पुरा मल्हनिया ४ का ७५ वर्षिय बिन्देश्वर यादवले बताएका छन । अहिले ग्रामिण भेगमा ट्युवेलको प्रचलन बढ्दै गएका कारण पौराणिक एवम् परम्परागत ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुँदै गएको उनको कथन छ । 

ईनारहरु प्रयोग विहिन बनेका कारण संरक्षण सम्वद्र्धनतर्फ कसैको ध्यान नपुगेकोले यस्तो दुरावस्था भएको उनले बताए । सयौंवर्ष पुराना ईनारहरुको उपयोगितामा कमी आए पछि पुरिदिने वा ऐतिहासिक संरचनाहरु नष्ट गरिदिने गरिएको छ यादव भन्छन् त्यतिबेला सिङ्गो गाउँ वस्तीका व्यक्तिहरुको एकमात्र पिउने पानीको श्रोतको रुपमा रहेका ईनारहरुमा नालाको पानी मिसाउनुका साथै फोहोर फाल्ने कन्टेनरको रुपमा प्रयोग गर्न थालिएको छ, हिन्दु धर्मावलम्वीहरुले जलदेवीको रुपमा समेत पुजा गरिने ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुनु एकदमै दुःखद हो । वैवाहिक परिधानमा बाँधिनु अघि विधि कुमरम् र सुत्केरी महिलाहरुले शुद्ध हुनका लागि ईनारमै गएर पूजा गर्ने परम्परा अहिले पनि कायम रहँदै आएको छ । 

ऐतिहासिक चिनोको रुपमा रहेका ईनारहरु मासिनु वा नष्ट गर्नु इतिहासमाथिको प्रहार भएको सप्तरीको लालापटी निवासी समाजसेवि एवं ईन्जिनियर सुर्य नारायण यादवले बताए । मानव सभ्यताको धरोहरको रुपमा रहेका ऐतिहासिक संरचनाहरु संरक्षण सम्वद्र्धनका लागि स्थानीय जनसमुदायका साथै सम्वन्धित निकायको ध्यान केन्द्रित हुनु आवश्यक रहेको उनको कथन छ ।जिल्ला विकास समिति सप्तरीको तथ्याङ्क अनुसार तीन हजार एक सय चार परिवारको पिउने पानीको मुख्य श्रोत ईनार नै रहेको छ ।

Comment Box

आइतबारदेखि सिरहाको लहानमा जारी सीके राउत नेतृत्वको स्वतन्त्र मधेश गठबन्धनको...

सिरहाको लहानमा आयोजित ३ दिने विज्ञान रिसर्च तालिम सम्पन्न भएको...

सिरहाको लाहानमा अवस्थित जे।एस। मुरारका वहुमुखी क्याम्पस लहामा विज्ञान शिक्षा...

लहानमा अवस्थित सप्तऋषि अस्पतालले जटिल मानिने मेरुदण्ड (ढाड) को शल्यक्रिया...

८३ औ महाशिवरात्री पर्वको शुभ अवसरमा ब्रहमाकुमारी राजयोग सेवा केन्द्रले...

सिरहाको लहानमा ताप्लेजुङमा भएको हेलिकाेप्टर दुर्घटनामा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक...

युवा तथा खेलकुद मन्त्रि जगतबहादुर सुनार (विश्वकर्मा)ले खेलकुदलाई मनोरंजनको...

तराई मधेका जिल्लाहरुमा दाईजोप्रथा र वालविवाहले विकराल रुप लिईरहेको अवस्थामा...

सिरहाको लहानमा साइकल रेस प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ। नेपाल अबुर्द...

लहानको मुटुमा अवस्थित लहान एभरेष्ट कलेज तथा एभरेष्ट एजुकेशनल एकेडमीले...

सिरहाको लहानमा ब्रेक द बिट्स डान्स स्टुडियोको उद्घाटन कार्यक्रम सम्पन्न...

सिरहाको लहानमा राजनीति र साहित्य क्षेत्रमा सक्रिय योगदान पुर्याउनु भएका...

नेशनल लाईफ ईन्स्याेरेन्स कम्पनि लिमिटेड लहान शाखाले आर्थिक वर्ष २०७५/...

‘कला संस्कृति हाम्रो स्वभिमान,समृद्ध सखुवानन्कारकटी हाम्रो पहिचान’भने मूल नाराका साथ...

लहान र धनगडीमाई नगरपालिकामा अवस्थित वाटिका टुरिजममा यहि माघ २६...

सिरहाको लहानमा मंगलबार देखि शारदा गहना गृह "सुनचाँदी" संचालनमा आएको...

"समृद्ध मिर्चैयाको आधार ,कृषि उधोग ,पर्यटन र व्यापार " भन्ने...

लहान प्राविधिक शिक्षालय लहान सिरहाको अनेरास्ववियु र अखिल क्रान्तिकारीले संयुक्त...

विश्व क्यान्सर दिवस विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरी लहानमा पनि मनाइएको...

सिरहा प्रहरीले भारि मात्रामा लागु औषध सहित २ जना लाई...

सिरहाको लहानमा मेगा बैंक नेपाल लिमिटेड लहान शाखाको उद्घाटन कार्यक्रम...

सिरहाको लहानमा अवस्थित ओर्किड क्याफे परिसर भित्र सुविधा सम्पन्न अन्तराष्ट्रिय...

सिरहाको लहानमा संचालित टि–२० क्रिकेट प्रतियोगिता अनतर्गत दोस्रो वडा अध्यक्ष...

‘कला संस्कृति हाम्रो स्वभिमान,समृद्ध सखुवानन्कारकटी हाम्रो पहिचान’भने मूल नाराका साथ...

लहान नगरपालिकाको समग्र आर्थिक तथा सामाजिक उत्थानको लागि ‘हाम्रो लहान,समृद्ध...

टस जितेर पहिला ब्याटिङ गरेको वडा नम्बर ८ ले २०...

सर्लाही को उत्साहित युवाहरुले पूर्व— पश्चिम राजमार्ग सरसफाई गर्न अभियान...

सिरहाको लहानमा भोजपुरी सुपर स्टार नायिका अक्षरा सिंह र नेपालकी...

संघीय समाजवादी फोरम, नेपालका अध्यक्ष एवम् उपप्रधान स्वस्थ्थ तथा जनसंख्या...

सशस्त्र प्रहरीले अवैध सुन र तीन जनालाई पक्राउ गरी सार्वजनिक...

सिरहा जिल्ला अन्तर्गत पर्ने विभिन्न विद्यालयहरुका शिक्षकहरुको तलब भत्ता समयमा...

सिरहाको लहानमा राष्टिय निजि तथा आवासीय एसोसिएसन नेपालको २१ औ...

सिरहाको कर्जन्हा गोविन्दपुर ५ मा जयगोबिन्द साह स्मृति सभा भव्यताका...

सिरहाको लहानमा आयोजित संस्कृतिक कार्यक्रको ब्यानरमा भोजपुरी स्टार ग्लोरी मोहन्ताको...

सिरहाको लहानमा २ दिने क्षमता अभिविर्द्धि तालिम कार्यक्रमको उद्घाटन सम्पन्न...

सिरहाको लहानमा नि:शुल्क फिजियोथेरापी स्वास्थ्य शिविर सनिबार सम्पन्न भएको छ।...

सिरहाको लहानमा एक कार्यक्रमका बीच स्नेह बृद्धा आश्रमको कार्यलयको उद्घाटन...

सिरहाको लहानमा भव्यताका साथ मेगा मियुजिकल इभेन्ट २०१९ भव्यताका साथ...

सिरहाको लहानमा आयोजना गरिएको नमस्ते कलेज प्रिमियर लिग टि 20...

लहान सिटि जेसिजको १६औ बार्षिक साधारण सभा तथा अधिवेशन सम्पन्न...