ताजा समाचार
भारि मात्रामा लागु औषध र मोटरसाइकल सहित ३ पक्राउ || महिला-महिला बीच भएको झगडामा ब्ल्याकमेलिङ् , वडा अध्यक्षलाई फसाउने षड्यन्त्र || सिरहाको नवराजपुर गाउँपालिकामा सुचना दिन अटेरी || झरीमा रूझ्दै प्रधानमन्त्री ओलीको समर्थनमा प्रदर्शन || राउ स्मारक अस्पताल लाई सय बेडको बनाउने नव नियुक्त अध्यक्ष || सिके राउतलाई तानाशाहीको आरोप लगाउँदै सिरहाका ४५ जना द्वारा पार्टी || वडा भेला गरि योजना छनौट || लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकामा राजनीतिक किचलो || भारतीय कोरियोग्राफर सरोज खानको निधन || जुनोटिक रोग चुनौतीका रुपमा देखा पर्दै || महिलाहरु लाई म.स.जोडीको असारे कोसेली || लहान नगरपालिकाको बजेट २ अर्ब ३२ करोड ८५ लाख सार्वजनिक || सुखीपुर नगरपालिकाको बजेट ६४ करोड २२ लाख ६ हजार || बाबा मेडिकल देखि नहर सम्मको सडक स्तरोउन्नति कार्य शुरु || नेपाल नाई संघ लहानमा आवद्ध ३० जना लाई मस जोडीको || एबी मलले ल्यायो ह्याप्पी सेल अफर || सप्तरीमा सात युवा द्वारा ओम प्रकाशको ज्यान मार्ने प्रयास || कामना नर्सिङ्गहोममा हाडजोर्नी तथा नसा रोग सम्बन्धि सेवा सुरु || ६० बोतल लागु औषध सहित एक पक्राउ || समाजसेवी मस जोडी सम्मानित || लहान ७ लाई डिजिटल वडा बनाउदै : अध्यक्ष गुप्ता || समाजसेवी मस जोडी द्वारा गर्भवती महिलालाई पोष्टिक आहार || लहान नपा द्वारा माला, बाला र कानको टँप बनाउने सप्ताहिक || गर्भवती महिलालाई पोष्टिक आहार वितरण || प्रहरी उपरीक्षक चतुर्वेदीको सरुवा, सिरहामा उमाशंकर पंजियार || सिरहामा २० जना संक्रमित उपचार पछि निको, नयाँ १२ || बजाजले ल्यायो २० देखि ५० प्रतिशत डाउनपेमेन्ट अफर || मिस सिरहा सुप्रिया द्वारा दिलित विपन्न परिवारलाई राहत || समाजसेवी चौधरी र कर्माचार्यको राहत अभियान आज पनि || समाजसेवी चौधरी र कर्माचार्य द्वारा २२५० घर परिवार लाई राहत || सप्तरीमा दुई पक्षबीच झडप : प्रहरीद्वारा ८ राउन्ड अश्रुग्यास प्रहार || सिरहामा थप १७ जना कोरोना संक्रमित पुष्टि, संक्रमितको संख्या ४७ || डिएसपी सापकोटाको सरुवा ,लहानमा राणा || चट्याङले लहान अस्पतालमा करिब १० लाखको क्षति ,घर भत्किँदा चार || सेल्फ क्वारेन्टिनमा बसेका प्रहरी प्रमुख (एसपी) को रिपोर्ट निगेटिभ || समाजसेवी कर्माचार्य र चौधरी द्वारा ७० परिवारलाई राहत || लागु औषध मुद्धाको फरार प्रतिवादि पक्राउ , सात दिने योगा || सप्तऋषि अस्पतालमा उपचारको क्रममा निधन भएकी महिलामा देखिएन कोरोना || समाजसेवी जोडीको राहत अभियान जारि ,लकडाउन खुले पछि मात्र विश्राम || मुस्लिम सेवा सदनका लागि जग्गा हस्तान्तरण ||

लोप हुँदै गएको ईनारको पानी अझै खादै मलेकपुरबासीहरु


शुभ नारायण यादव जेठ १२, २०७५

शुभ नारायण यादव - 
सप्तरी, १२ जेठ ।  संरक्षण अभावमा दुई दशक अघिसम्म पिउने पानीको प्रमुख श्रोतको रुपमा रहेका अधिकांश ईनारहरु लोप हुँदै गएको अवस्थामा सप्तरीको साबिक मलेकपुर गाबिसका स्थानीयबासीहरु अझै ईनारको पानी खाईरहेका छन ।  बर्षौअघि सो गाबिसमा बयोवृद्धहरुले निर्माण गरेको ईनारको पानी अझै स्थानीयबासीहरु खाईरहेका हुन । वि.स.२०४० सालमा स्थानीय पन्ना लाल यादवले स्थापना गरेको ईनारको पानी त्यहाँका दर्जनौ परिवारका ब्यक्तिहरु अहिले पनि सो ईनारको दुर्गन्धित पानी खाईरहेका छन ।हाल सो गाबिसमा करिब चार वटा ईनार रहेको तथा स्थानीयबासीहरु बिहान र बेलुका सो ईनारकै पानी प्रयोग गर्दै आईरहेको स्थानीय रमेश यादवले बताएका छन ।

यता प्रत्येक गाउँमा सार्वजनिक पानीको श्रोतका रुपमा रहेका ईनार समेत मरम्मत सम्भार र सरसफाई नहुँदा लोप हुन थालेका हुन् । गाउँका बासिन्दादेखि बटुवा समेतको लागि पानी पिउन सहज होस भनि स्थानीय धार्मिक स्वभावका तथा आर्थिक रुपले सम्पन्न व्यकितहरुले आफ्नै लागतमा समेत ईनार निर्माण गर्ने पौराणिक परमपरा रहे पनि अहिले तिनको संरक्षण समेत हुन नसकेको सप्तरीको बरही बिरपुर ७ निवासी ८० वर्षिय बृद्ध रुन्दी लाल यादवको कथन रहेको छ । उनका अनुसार धार्मिक दृष्टिले समेत ईनार बनाउँदा पुण्यको भागी भईने मान्यता रहेको भए पनि अहिले त्यसको संरक्षण समेत हुन नसक्नु प्रति उनले खिन्नता व्यक्त गर्दैै किशोरावस्थादेखि पानी भरेको गाउँको ईनार अहिले अस्तित्वविहिन भईसकेको छ, यो देख्दा साह्रै दुःख लाग्छ ।

आफूले पीउनेदेखि लिएर लुगा धुन र गाईवस्तु समेतलाई खुवाउन त्यतिबेला ईनारकै सहारा रहेको स्मरण गर्दै रुन्दीले अगाडी थपे अचेल त घर घरमा ट्युवेल छन्, ईनारको मतलबै राख्न छाडिसके । ईनार निर्माण गरेपछि त्यसमा निर्माणकर्ताको नाम, कुन सालमा निर्माण गरिएको हो ? त्यसको मिति समेत स्पष्ट लेख्ने चलन रहेको भए पनि अहिले ती पुराना सार्वजनिक पानीका श्रोतहरु बिलिन हुँदै गएको रम्पुरा मल्हनिया ४ का ७५ वर्षिय बिन्देश्वर यादवले बताएका छन । अहिले ग्रामिण भेगमा ट्युवेलको प्रचलन बढ्दै गएका कारण पौराणिक एवम् परम्परागत ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुँदै गएको उनको कथन छ । 

ईनारहरु प्रयोग विहिन बनेका कारण संरक्षण सम्वद्र्धनतर्फ कसैको ध्यान नपुगेकोले यस्तो दुरावस्था भएको उनले बताए । सयौंवर्ष पुराना ईनारहरुको उपयोगितामा कमी आए पछि पुरिदिने वा ऐतिहासिक संरचनाहरु नष्ट गरिदिने गरिएको छ यादव भन्छन् त्यतिबेला सिङ्गो गाउँ वस्तीका व्यक्तिहरुको एकमात्र पिउने पानीको श्रोतको रुपमा रहेका ईनारहरुमा नालाको पानी मिसाउनुका साथै फोहोर फाल्ने कन्टेनरको रुपमा प्रयोग गर्न थालिएको छ, हिन्दु धर्मावलम्वीहरुले जलदेवीको रुपमा समेत पुजा गरिने ईनारका संरचनाहरु नष्ट हुनु एकदमै दुःखद हो । वैवाहिक परिधानमा बाँधिनु अघि विधि कुमरम् र सुत्केरी महिलाहरुले शुद्ध हुनका लागि ईनारमै गएर पूजा गर्ने परम्परा अहिले पनि कायम रहँदै आएको छ । 

ऐतिहासिक चिनोको रुपमा रहेका ईनारहरु मासिनु वा नष्ट गर्नु इतिहासमाथिको प्रहार भएको सप्तरीको लालापटी निवासी समाजसेवि एवं ईन्जिनियर सुर्य नारायण यादवले बताए । मानव सभ्यताको धरोहरको रुपमा रहेका ऐतिहासिक संरचनाहरु संरक्षण सम्वद्र्धनका लागि स्थानीय जनसमुदायका साथै सम्वन्धित निकायको ध्यान केन्द्रित हुनु आवश्यक रहेको उनको कथन छ ।जिल्ला विकास समिति सप्तरीको तथ्याङ्क अनुसार तीन हजार एक सय चार परिवारको पिउने पानीको मुख्य श्रोत ईनार नै रहेको छ ।

Comment Box

सिरहा प्रहरीले भारी मात्रामा लागु औषध र अनटेस्ट मोटरसाइकल सहित...

सिराहाको लहान नगरपालिका १३ घर भएकी एक महिलाले सामान्य झगडामा...

सिरहाको नवराजपुर गाउंपालिका अन्तर्गत वडा नं.१ मा भएको खाध्यान राहात...

सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) भित्रको विवाद रोकिने छाँट नदेखिएको...

सिरहाको लहानस्थित रामकुमार सारडा उमाप्रसाद मुरारका (राउ) स्मारक अस्पताल संचालन...

डाक्टर राउत पार्टी भित्र एकल तानाशाहको रुपमा अघी बढेको, अहंकार,...

आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ का लागि लहान नगरपालिका वडा नम्बर ७...

लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका सिरहामा गाउँपालिका अध्यक्ष ,निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत...

क अस्पतालको उहाँको विहान १ बजेर ५२ मिनेटमा निधन भएको...

सिरहाको लहानमा बर्ड फ़लु लगायत जुनोटिक रोग सम्बन्धि गोष्टि कार्यक्रम...

समाजसेवी मस जोडी अर्थात महेश चौधरी र संगिता कर्माचार्यले महिलाहरुलाई...

“हाम्रो लहान - समृद्ध लहान" ः कृषि, पूर्वाधार,उद्योग र पर्यटन...

सुखीपुर नगरपालिकाको चौथो नगर सभा भब्यताका साथ सम्पन्न भएको छ।...

लहान नगरपालिका वडा नम्बर ८ मा अवस्थित बाबा मेडिकल औषधि...

नेपाल नाई संघ लहानमा आवद्ध ३० जना लाई मस जोडीले...

प्रदेश २ को पहिलो र एक मात्र एबी मल सिरहा...

सप्तरीमा सात जना युवाहरुको एक समुहले एक युवालाई पहरणको शैलीमा...

सिरहाको लहान ३ होस्पितल चौकमा अवस्थित कामना नर्सिङ्गहोम प्रालिले आफ्नो...

सिरहा प्रहरीले ६० बोतल लागु औषध सहित एक जना लाई...

मानवताको सेवा नै जीवनको सर्वोत्तम कार्य हो मूल मत्रका साथ...

लहान नगरपालिकाको व्यापारिक वडाको रुपमा परिचित लहान वडा नम्बर ७...

समाजसेवी मस जोडी अर्थात महेश चौधरी र संगिता कर्माचार्यको जोडीले...

लहान नगरपालिका महिला बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक शाखा प्रदेश न,२...

लहान नगरपालिका–१५ का गर्भवती महिलाहरुलाई पौष्टिक आहार सहितको राहत वितरण...

सिराहाका प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) उमा प्रसाद चतुर्वेदीको सरुवा भएको छ।...

सिरहाको महेन्द्र गेनाई कोभिड अस्पतालमा उपचाररत २० जना कोरोना भाइरस...

" हौसला टुट्दैन जीवन रोकिदैन ,उठौ अघि बढौ " मूल...

मिस सिरहा २०२० को उपाधि जितन सफल सुप्रिया मण्डलले आइतबार...

समाजसेवी महेश चौधरी र संगिता कर्माचार्यको जोडीले राहत वितरण...

कोभीड – १९ महामारीले गरिएको लकडाउनको चरम मारमा परेका दैनिक...

सप्तरीको छिन्‍नमस्ता गाउँपालिका वडा न. ७ हाटी टाेलमा दुई पक्षबीच...

सिरहा नगरपालिकाको सूर्यनारायण सत्यनारायण मरबैता यादब बहुमुखि क्याम्पस सिरहाको क्वारेन्टाइनमा...

लहानको सडक विस्तार र अतिक्रमित जग्गा खालि गराउन महत्वपूर्ण ...

वर्षासँगै आज परेको चट्याङ लागेर लहानस्थित रामकुमार उमा प्रसाद स्मारक...

चालक र अंगरक्षकमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि सेल्फ क्वारेन्टिनमा बस्नु...

समाजसेवी महेश चौधरी र संगीता कर्माचार्यले आफ्नो दोस्रो चरणको राहत...

हिरासत कक्षबाट लागु औषध मुद्धाको फरार भएको प्रतिवादि लाई सिरहा...

सिरहाको लहान नगरपालिका ३ स्थित सप्तऋषि अस्पतालमा उपचारको क्रममा शङ्कास्पद...

समाजसेवी महेश चौधरी र संगीता कर्माचार्यको जोडीले आफ्नो राहत वितरण...

लहान नगरपालिकाले लहानका मुस्लिम समुदाय लाई मुस्लिम सेवा सदन निर्माणका...