ताजा समाचार
सुज़ुकिको एस–प्रेसो गाडी अब लहानमा || घाँटी रेटी हत्या गर्ने ५ जना पक्राउ || चर्लेष र नेहा लाई प्यारागन लिट्टिल आईकन २०७६ को उपाधि || प्यारागन लिट्टिल आईकनको फिनाले शनिबार हुँदै || नेपालको भुमि मिच्न दिन्न : सहसंयोजक यादव || खेल स्वास्थ्यका लागि अति आवश्यक - प्रदेश प्रमुख यादव || प्रियंका द्वारा यामाहा शो रुमको उदघाटन || सिपिएल टि - 20 को उपाधि माथि आयोजकको कब्जा || लहानमा भव्यताका साथ १४९४ औँ मोहम्मद जयन्ती मनाइयो || प्रहरी द्वारा भन्सार छलीका सामान पक्राउ तथा मदिरा नष्ट || एक दिने अन्तर्राष्ट्रिय ट्रमा सम्बन्धि गोष्ठी सम्पन्न || वडा अध्यक्ष कपमा आयोजकको ह्याट्रिक || सिरहामा फेरी पनि ३ जना डेङ्गुका बिरामी फेला || एबी मलको लक्की ड्रमा आले लाई स्कुटर || गोल्डेन फ्युचरको ९ औ वार्षिक उत्सव सम्पन्न || वाणिज्य संघद्वारा स्वागत कार्यक्रम सम्पन्न || ‘कम्युनिष्ट सरकारमा भ्रष्टाचार मौलाउनु दुर्भाग्य’ - पुर्व मन्त्रि महेन्द्र || यामाहाको विनर लाई एक लाख पुरस्कार हस्तान्तरण || संङ्गोर द्वारा शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रम सम्पन्न || जेएस मुरारका लाई गुणस्तर सुनिश्चितता प्रत्यायन प्रमाणपत्र || ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०’ सफल बनाउन व्यापक प्रचार - प्रसार || द्वन्द सिर्जित अपाङ्गता भएकाको फोटो तथा कथा प्रदर्शनी || प्रदेश २ को पहिलो एबि मल संचालनमा || लहानमा डेंगु नियन्त्रणकालागि अभिमुखीकरण || लहान सुनचाँदी व्यवसाय संघको अध्यक्षमा पुनः भोरे -भोर || लहानमा फाहोर व्यवस्थापन समस्यालाई समाधान गर्न गरिएका प्रयास || यामाहाको सेफ राइडिङ साइन्स लहानमा || सिक्सर सहित एक पक्राउ || फिजियोथेरापी दिवसको अवसरमा नि:शुल्क शिविर || बजाजको म्याक्सिमा सी लहान बजारमा || रेडियो नेपालबाट निकालिएका सञ्चारकर्मीको पुनर्वहालीको माग || महिला सशक्तिकरणमा प्रदेश २ लाई अग्रपंक्तिमा राख्ने मुख्यमन्त्रिको सोच || लहानमा २ दिने वृहत नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर शुरु || एनआईसी एशियाले ल्यायो नयाँ सुपर चमत्कारिक निक्षेप योजना || क्यान सिरहाको पाँचौ अधिवेशन सम्पन्न || मुख्य मन्त्रि राउत द्वारा मुस्लिम छात्रा विद्यालयको उद्घाटन || छात्राहरुलाई पढाईमा प्रोत्साहन गर्न साइकल वितरण गरिदै || यस पालीको तीजको रमाइलो सरसफाई अभियान गरेर रमाउन प्रयास गरौ || मन्त्रि यादव द्वारा नमूना हरित सडकको उद्घाटन || लाइन्स क्लबद्वारा राहत वितरण ||

सिरहाका जगदेव कामतलाई एक लाखको प्रज्ञा पुरस्कार


फिरोज शेख असाड २६, २०७६

फिरोज शेख लहान २०७६ असार २६ - 
शास्त्रीय सङ्गीतको क्षेत्रमा उल्ख्य योगदान पुर्याएर पनि गुमनामीको जीवन बिताइरहेका मिथिलाका साधक जगदेव कामत नेपालकै सङ्गीत क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो र गरिमामय पुरस्कार "नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य राष्ट्रिय प्रज्ञा परस्कार- २०७५" बाट विभूषित भएका छन्। पछिल्लो समय पक्षाघातले पीडित भई साङ्गीतिक क्षेत्रबाट टाढिन बाध्य भएका सिरहा जिल्लाको पोखरभिण्डा घर भएका जगदेव कामत प्रसिद्ध गायक/सङ्गीतकार गुरुदेव कामतका जेठा दाइ तथा प्रारम्भिक गुरु हुन्। नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठानद्वारा हिजो काठमाडौँस्थित राष्ट्रपति भवनमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले उहाँलाई परम्परागत तथा शास्त्रीय सङ्गीत विधातर्फ एक लाख एक रुपैयाँ राशिको सो पुरस्कार प्रदान गर्नुभयो। सो अवसरमा राष्ट्रपति भण्डारीबाट कामतका साथै नाट्य विधातर्फ श्यामदास वैष्णव, सङ्गीत विधातर्फ प्रेमध्वज प्रधान, रङ्गमञ्च विधातर्फ ओममणि शर्मा, नृत्य विधातर्फ हनी श्रेष्ठ र लोकसङ्गीत विधातर्फ प्रेमदेव गिरीले पनि जनही रु.एक लाख एक रुपैयाको प्रज्ञा पुरस्कार प्राप्त गर्नुभयो।

पुरस्कार समर्पण समारोहमा परम्परागत तथा शास्त्रीय सङ्गीत विभागका प्रमुख प्राज्ञ धीरेन्द्र प्रेमर्षिले शास्त्रीय सङ्गीत साधक कामतको साङ्गीतिक योगदानबारे प्रकाश पार्नुभएको थियो। यसैगरी नाटककार श्यामदास वैष्णवको योगदानबारे नाट्य विभाग प्रमुख प्राज्ञ निशा शर्मा, बरिष्ठ गायक प्रेमध्वज प्रधानबारे सङ्गीत विभागका प्राज्ञ मेघराज शर्मा 'मञ्जुल', अभिनेता ओममणि शर्माबारे सङ्गीत विभाग प्रमुख प्राज्ञ अशोक राई, नृत्य निर्दशक हनी श्रेष्ठबारे नृत्य विभाग प्रमुख प्राज्ञ नमूना शर्मा र लोकगायक प्रेमदेव गिरीबारे लोकसङ्गीत विभाग प्रमुख प्राज्ञ हरिदेवी कोइरालाले प्रकाश पार्नुभएको थियो।नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका कुलपति नारायणभक्त श्रेष्ठ 'रायन' को सभापतित्व तथा सदस्य सचिव श्यामप्रकाश तमोटको सञ्चालनमा भएको पुरस्कार समर्पण समारोहमा उपकुलपति हरिहर शर्माले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्दै कार्यक्रमको विविध पक्षमा प्रकाश पार्नुभएको थियो। नेपाल सङ्गीत तथा नाट्य प्रज्ञा-प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित सो समारोहमा वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशी विशिष्ट अतिथिका रूपमा उपस्थित हुनुहुन्थ्यो।

को हुन् जगदेव कामत?

सिरहा जिल्लाको पोखरभिण्डा गाउँमा आजभन्दा ७५ वर्षअघि बुवा रामजी कामत र आमा बौआबती देवी कामतको ज्येष्ठ सन्तानको रूपमा जन्मनुभएका जगदेव कामतमा सानैदेखि सङ्गीतप्रति औधि आकर्षण र रुझान थियो। तर घरको दयनीय आर्थिक अवस्थाले गर्दा उहाँले विधिवत सङ्गीतको शिक्षा आर्जन गर्ने मौका पाउनुभएन। गाउँमा विद्यालय नभएकोले बाहिर कतै गई पढ्ने वातावरण र सुविधासमेत उहाँलाई प्राप्त हुन सकेन। तर गीत-सङ्गीतप्रतिको रुझानले गर्दा स्थानीय रूपमा हुने नाटक/नाचमा उहाँ जोडिँदै जानुभयो।

चाँडै नै उहाँ लोकप्रिय 'गबैया' तथा 'हारमोनियम-मास्टर' का रूपमा स्थापित हुँदै जानुभयो। त्यो यस्तो समय थियो जतिबेला गायक/वाद्यवादकहरूले शास्त्रीय सङ्गीतको जानकारी राख्नु गौरवको कुरा मानिन्थ्यो। यो गौरव उहाँलाई  गाउँकै शास्त्रीय सङ्गीतमा निष्णात एक जमीन्दार वृजदेव रायबाट सङ्गीतको शिक्षा पाएर उहाँलाई प्राप्त भयो। ध्रुपद् गायनका लागि सिङ्गो भारतवर्षमै प्रसिद्धिप्राप्त अमता (दरमङ्गा) घरानाका शिष्य बृजदेवले सङ्गीतलाई पेशा नबनाए तापनि उत्सुक र जाँगरिला युवाहरूलाई सिकाउने काम गर्नुहुन्थ्यो। यसको लाभ लिने भाग्यशालीमध्ये जगदेव कामत पनि पर्नुभयो।

समय क्रममा जगदेवको पारिवारिक भरण-पोषण गर्ने माध्यम पनि नाटक/रामलीला/नाचहरूमा गायन तथा वाद्यवादन नै हुन गयो। यस क्रममा उहाँको नाटक/नाच/रामलीला टोली जहाँ-जहाँ पुग्थ्यो, त्यस ठाउँको वा वरपरका गुणी सङ्गीतज्ञहरूको साहचर्य प्राप्त गर्ने र सङ्गीत सिक्ने मौका उहाँ गुमाउनु हुँदैनथ्यो। यही साङ्गीतिक तिर्खा र अभ्यासले उहाँलाई सङ्गीत क्षेत्रमा निरन्तर खार्दै लग्यो।

साङ्गीतिक यात्राका क्रममा अहिलेका कतिपय राष्ट्रिय/अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त कलाकारहरूलाई उहाँले प्रत्यक्ष/परोक्ष सङ्गीत सिकाउने काम पनि गर्नुभयो। त्यसमध्ये भाइ गुरुदेव कामतको त औपचारिक गुरु नै उहाँ हुनुभयो भने प्रसिद्ध गायक/अभिनेता मुरलीधर पनि आफूले जगदेव कामतबाट यथेष्ट लाभान्वित हुने मौका पाएको बताउनुहुन्छ। मुरलीधरका अनुसार उहाँहरूले ग्रामीण मञ्चहरूमा गाउँदाताका हारमोनियम-वादनमा जगदेव कामतजत्तिको दक्षता भएको कलाकार नेपालको तराई-मधेशमा मात्र नभई वरपरको भारतीय क्षेत्रमा पनि पाउन मुश्किल थियो। जगदेवका भाइ प्रसिद्ध गायक/सङ्गीतकार गुरुदेव कामत दाइको शास्त्रीय सङ्गीतमा दह्रो पकड रहेको बताउनुहुन्छ। गुरुदेवका अनुसार जगदेव विलम्बित, बडा खयाल जस्ता दुरूह प्रकृतिका गायनमा पनि सिद्धहस्त हुनुहुन्थ्यो।

गाउँदै-बजाउँदै कालान्तरमा उहाँ सङ्गीत प्रशिक्षणमा पनि संलग्न हुनुभयो। प्रारम्भमा वरपरका भारतीय शहरहरूमा सङ्गीत शिक्षण गर्दै आउनुभएका जगदेव पछि भाइ गुरुदेव कामतको अनुरोधमा काठमाडौँ आएर सङ्गीत सिकाउने काममा लाग्नुभयो। तर घरायसी जिम्मेवारीहरूले गाउँभन्दा धेरै टाढा बस्न अनुकूल नभएछि उहाँले आफ्नो कर्मथलो घरपायक ठाउँ उदयपुर जिल्लो गाईघाटलाई बनाउनुभयो। गाईघाटमै सक्रिय रहँदाका बखत उहाँ पक्षाघातले पीडित हुनुभयो। यसरी हाल साङ्गीतिक यात्रामा विराम लाग्नुका साथै आर्थिकलगायतका सङ्कटबाट पनि उहाँले जुध्नुपरिरहेको छ। तर अझै स्वस्थ भएर सङ्गीतमा लाग्ने तिर्खा भने उहाँमा बाँकी नै छ।

 

 

Comment Box

सुजुकी गाडीको बिक्री वितरण गर्दै आएको सीजी मोटोकर्प कम्पनीको नयाँ...

भारतीय नागरिकलाई घाँटी रेटी हत्या गर्ने ५ जना पक्राउ पक्राउ...

प्यारागन लिट्टिल आईकनको फिनाले शनिबार राति सम्पन्न भएको छ ।...

प्यारागन लिट्टिल आईकनको फिनाले आउदो शनिबार हुने भएको छ। विङ्स...

सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को युवा संगठन राष्ट्रिय युवा...

सिरहाको सुखिपुर नगरपालीका– ६ खरही टोल निवासी प्रदेश ५ का...

उदयपुरको कटारी नगरपालिका ४ स्थित यामाहाको शोरुमको चर्चित नायिका प्रियंका...

सिरहा नरहामा आयोजित सिपिएल टि - 20 क्रिकेट प्रतियोगिताको उपाधि...

ईस्लाम धर्मावलम्बीहरुले ईस्लाम धर्मका अन्तिम प्रवर्तक हजरत मोहम्मद सल्लल्लाहु अलैहि...

सिरहा प्रहरीले एक लाख भन्दा बढीको भन्सार छलीका सामान पक्राउ...

सडक दुर्घटनामा परि नेपालमा दिनहु ६ देखि ७ जनाले ज्यान...

सिरहाको लहानमा वडा कार्यलय ८ को आयोजना तथा एबी मल...

सिरहाको लहानमा अवस्थित राम कुमार सारडा उमा प्रसाद मुरारका अस्पतालमा...

प्रदेश २ को पहिलो र एक मात्र एबी मल सिरहा...

सिरहाको लहानमा अवस्थित लहान गोल्डेन फ्युचर एजुकेशनल एकेडमीले सफलता पुर्वक...

जिल्ला उधोग वाणिज्य संघ जिल्ला कार्य समिति सिरहा लहानले नेपाल...

पूर्व भूमिसुधार मन्त्री तथा नेकपाका केन्द्रिय सदस्य महेन्द्र पासवानले देशमा...

यामाहाको भिक्ट्री योजना अन्तर्गत एक लाख रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्ने...

सिरहाको लहानमा संङ्गोर मिथिला नेपाल द्वारा आयोजित शुभकामना आदान-प्रदान कार्यक्रम...

सिरहाको लहानमा अवस्थित जेएस मुरारका बहुुमुखी क्याम्पसले पहिलोपटक गुणस्तर सुनिश्चितता...

सिरहाको लहानमा अवस्थित होटल दरबारको सभा हलमा ‘नेपाल भ्रमण वर्ष...

अपाङ्गता भएका द्वन्द पिडितको राष्टिय संजालको सहकार्यमा पशुपति आदर्श माविको...

सिरहाको गोलबजार ६ मा नुन देखि सुन सम्म पाउने ...

डेंगु ज्वरो सम्बन्धि सरोकारवालाहरु संग मंगलबार लहान नगरपालिकाको सभाहलमा अभिमुखीकरण...

लहान सुनचाँदी व्यवसायी संघको छैठो साधारणसभा तथा अधिवेशनले अध्यक्षमा पुनः...

लहान नगरमा बढदै गएको फाहोर व्यवस्थापन समस्यालाई समाधान गर्न गरिएको...

सिरहाको लहानमा पहिलो पटक यामाहाको सेफ राइडिङ साइन्स कार्यक्रम सम्पन्न...

सिरहा प्रहरीले रिभल्वर (सिक्सर) सहित एक जना लाई पक्राउ गरेको...

सिरहाको लहानमा फिजियोथेरापी दिवसको अवसरमा नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न भएको...

भारतीय ख्यातीप्राप्त कम्पनि बजाजले निर्माण गरेको तीनपांग्रे बजाज म्याक्सिमा सी...

सरकारी सञ्चार माध्यममा कार्यरत सञ्चाकर्मीलाई बिनाकारण जागिरबाट निकालिएकोप्रति ध्यानाकर्षण भएको...

प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’...

सिरहाको लहानमा २ दिने वृहत नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर शुरु भएको...

एनआईसी एशिया बैंकले आफ्नो २२ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा ३० विशेषतायुक्त...

दशौ बार्षिक साधारण सभाले चुनावी प्रक्रिया पुरागरि सर्व सहमतले आगामी...

मुस्लिम समुदायले आफ्नै लगानीमा मुस्लिम छात्राका लागि छुट्टै विद्यालय स्थापना...

प्रदेश २ सरकारको बेटी पढाउ, बेटी बचाऊ कार्यक्रमअन्तर्गत लहानको २...

जब दशै र छठ पूजा निश्चित तिथि र मितिमा हुन्छ...

लहान १२ र २२ मा रहेको सल्हेश फुलबारी सौन्दर्यकरण कार्यक्रम...

सिरहा नगरपालिकाको समन्वयमा लाइन्स क्लब अफ लहान सिटीले अबिरल बर्षा...